RISK — Sổ rủi ro & giả định — Module Giỏ hàng & Checkout (e-commerce)


Version	1.0
Date	2026-09-08
Author	BA (qua skill ba-1-discovery)
Status	🟡 Draft
Approved by	—
Profile	screen · greenfield · standard
Source	`e-commerce/docs/00-project-brief.md` · `e-commerce/docs/sections/01-tong-quan.md` · `e-commerce/docs/sections/02-phan-tich-yeu-cau.md` · `e-commerce/docs/sections/07-giao-dien.md` (bối cảnh UI SCR-04…07) · `ELICITATION_CartCheckout_2026-09-08.md`
Scope	Module Giỏ hàng & Checkout (FR-05, FR-06, FR-07) — dự án e-commerce

Change Log

Version	Date	Người sửa	Thay đổi	CR
1.0	2026-09-08	BA (qua skill ba-1-discovery)	Bản đầu	—

1. Giả định (`ASM-nn`)

ID	Giả định	Ai/cái gì làm nó đúng	Cách xác minh	Hạn xác minh	Hệ quả nếu sai	Trạng thái
ASM-01	VNPay/Momo hỗ trợ webhook xác nhận thanh toán gần thời gian thực (không phải chỉ polling chậm)	Cổng thanh toán bên thứ ba	Đọc tài liệu tích hợp VNPay/Momo, gọi thử sandbox	Trước GĐ2 kết thúc (trước khi chốt `PROCESS`/`BR` thanh toán)	SCR-07 (xác nhận đơn) phải đổi từ "chờ webhook" sang polling định kỳ, tăng độ trễ cảm nhận, ảnh hưởng NFR-01	☐ Chưa xác minh
ASM-02	GHN/GHTK cung cấp API tính phí vận chuyển & kiểm tra vùng phục vụ theo địa chỉ tại thời điểm checkout	Đơn vị vận chuyển bên thứ ba	Đọc tài liệu API GHN/GHTK; xác nhận với Trưởng vận hành (STK-05)	Trước GĐ2 kết thúc	Không hiển thị được phí/thời gian giao theo từng seller lúc checkout → phải chuyển sang ước tính tĩnh hoặc tính sau, ảnh hưởng trải nghiệm và RQ liên quan tách đơn	☐ Chưa xác minh
ASM-03	Giỏ hàng có N seller sẽ luôn tách thành đúng N đơn con — không có trường hợp gộp 2 seller vào 1 đơn con	FR-06 đã mô tả rõ cơ chế này ở mức khái niệm	Xác nhận lại với PO sàn (STK-01) khi làm `BR` ở GĐ2 — chưa có ngoại lệ nào được nêu	Trước khi chốt `BR` ở GĐ2	Nếu có ngoại lệ (VD gộp đơn cùng kho vận), toàn bộ luồng tách đơn và tính phí ship phải thiết kế lại	☐ Chưa xác minh
ASM-04	Seller (STK-03) sẽ nhận được thông báo về đơn con mới ngay sau khi checkout thành công, dù việc gửi thông báo thuộc FR-12/FR-19 (ngoài phạm vi module này)	Phụ thuộc module Quản lý đơn hàng (seller) và Thông báo — chưa xác nhận SLA bàn giao dữ liệu giữa hai module	Xác nhận điểm nối dữ liệu (event/queue) với Tech Lead (STK-06) ở GĐ2	Trước khi chốt `IMPACT` ở GĐ2	Seller không biết có đơn mới kịp thời → chậm xử lý, ảnh hưởng SLA giao hàng	☐ Chưa xác minh
ASM-05	COD không có giới hạn giá trị đơn hàng tối đa ở MVP (không có business rule chặn)	Suy ra từ việc brief không đề cập giới hạn COD	Hỏi PO sàn (STK-01) và Kế toán đối soát (STK-04) — xem `OQ-006`	Trước khi chốt `BR` thanh toán ở GĐ2	Nếu sai (cần giới hạn) → thiếu một business rule quan trọng, phát hiện muộn có thể lộ ở UAT hoặc sau go-live dưới dạng rủi ro tài chính thật (RISK-01)	☐ Chưa xác minh
ASM-06	Giá/tồn kho hiển thị trong giỏ hàng đủ đồng bộ với catalog để phát hiện thay đổi giữa lúc thêm giỏ và lúc checkout (không có cache trễ đáng kể)	Kiến trúc dữ liệu catalog (chưa thiết kế — thuộc GĐ2/GĐ3)	Xác nhận với Tech Lead (STK-06) khi có kiến trúc sơ bộ	Trước GĐ3 (SRS)	Nếu cache trễ, khách có thể thanh toán với giá/tồn kho sai → tranh chấp, phải bổ sung cơ chế khoá giá/tồn kho tạm thời (reservation)	☐ Chưa xác minh

Bốn chỗ giả định hay ẩn nấp — đã rà theo checklist chuẩn:

Chỗ	Giả định điển hình trong module này	Trạng thái rà soát
Dữ liệu	ASM-06 (đồng bộ giá/tồn kho)	Đã ghi, chưa xác minh
Tích hợp	ASM-01 (webhook VNPay/Momo), ASM-02 (API GHN/GHTK)	Đã ghi, chưa xác minh
Con người	ASM-04 (seller được thông báo kịp thời)	Đã ghi, chưa xác minh
Pháp lý	Không có ASM riêng cho PII ở đây — xem `RISK-03` (chưa có đại diện Pháp chế để hỏi, `OQ-003` ở `STAKEHOLDER_CartCheckout_v1.0.md`)	Chưa có người trả lời được

🔴 ASM-05 có hệ quả nếu sai ở mức Cao (rủi ro tài chính thật) → đã nâng thành RISK-01 bên dưới và cần xác minh ngay trong GĐ1/đầu GĐ2, không để tới UAT.

2. Rủi ro (`RISK-nn`)

ID	Mô tả rủi ro	Loại	Khả năng	Tác động	Mức	Người chịu trách nhiệm	Phương án ứng phó	Dấu hiệu sớm	Trạng thái
RISK-01	Vì một giỏ hàng đa seller được tách thành nhiều đơn con COD độc lập (FR-06) và MVP theo giả định (`ASM-05`) chưa có giới hạn giá trị/số lượng đơn COD, có thể xảy ra tình trạng khách nhận một phần đơn (VD chỉ nhận đơn của seller A, từ chối đơn seller B), dẫn tới seller B chịu phí vận chuyển hoàn hàng và phát sinh tranh chấp seller–sàn hàng loạt khi quy mô giao dịch lớn (brief xác nhận quy mô "lớn", hàng trăm nghìn user).	Nghiệp vụ / Tài chính	Cao	Cao	🔴	STK-01 (PO sàn) — chưa có tên thật, `OQ-001`	BA đề xuất 2 phương án cho PO chọn: (a) giới hạn giá trị tối đa cho đơn COD đa seller; (b) yêu cầu xác thực OTP/đặt cọc cho đơn giá trị cao. Đây là đề xuất, PO phải chọn (W8)	Tỷ lệ đơn con bị từ chối một phần tăng bất thường theo dữ liệu vận hành sau go-live	Mở
RISK-02	Vì VNPay/Momo là bên thứ ba và cơ chế xác nhận qua webhook chưa được xác minh (`ASM-01`), có thể xảy ra tình trạng khách đã bị trừ tiền nhưng hệ thống không nhận được xác nhận trong thời gian chờ ở màn hình xác nhận đơn hàng (SCR-07, bối cảnh UI), dẫn tới đơn hàng kẹt ở trạng thái "Chờ thanh toán" dù tiền đã được cổng thanh toán ghi nhận, gây khiếu nại CSKH và tranh chấp đối soát với STK-04.	Tích hợp	Trung bình	Cao	🔴	STK-06 (Tech Lead) + STK-01 (PO sàn)	BA đề xuất: có cơ chế đối soát bù (reconciliation job) định kỳ đối chiếu trạng thái giao dịch với cổng thanh toán, không chỉ dựa vào webhook một lần. Cần Tech Lead xác nhận khả thi	Số lượng đơn "Chờ thanh toán" quá 15 phút tăng bất thường	Mở
RISK-03	Vì dự án chưa có đại diện Pháp chế/Bảo mật được chỉ định (xem `STAKEHOLDER_CartCheckout_v1.0.md` mục 3), có thể xảy ra việc module Giỏ hàng & Checkout thu thập/chia sẻ dữ liệu địa chỉ giao hàng và số điện thoại người nhận cho từng seller (khi tách đơn) mà chưa được rà soát theo Nghị định 13/2023 về bảo vệ dữ liệu cá nhân, dẫn tới rủi ro vi phạm quy định khi go-live.	Tuân thủ	Trung bình	Cao	🔴	(Chưa có người — `OQ-003`)	BA đề xuất: PO chỉ định người phụ trách pháp chế/bảo mật trước khi kết thúc GĐ2; BA chuẩn bị danh sách trường dữ liệu PII được chia sẻ cho seller để người đó rà soát	Chưa có ai được hỏi về việc này tính tới thời điểm chốt G1	Mở
RISK-04	Vì checkout phải tính phí vận chuyển riêng cho từng đơn con theo seller (FR-06, tích hợp GHN/GHTK — `ASM-02`), tổng phí vận chuyển của một giỏ hàng nhiều seller có thể cao hơn đáng kể so với mua từ một seller duy nhất, dẫn tới khách bỏ giỏ hàng ở bước checkout (ảnh hưởng trực tiếp tới GOAL-01/GOAL-02 ở `BRIEF`).	Nghiệp vụ	Trung bình	Trung bình	🟠	STK-01 (PO sàn)	BA đề xuất PO cân nhắc chính sách trợ giá/miễn phí ship theo ngưỡng đơn hàng — đề xuất, PO quyết, chưa phải chốt	Tỷ lệ bỏ giỏ hàng ở bước checkout cao hơn ở bước giỏ hàng, đặc biệt với giỏ có ≥2 seller	Mở

Ma trận mức:

Tác động ↓ · Khả năng →	Thấp	Trung bình	Cao
Cao	🟠	🔴 RISK-02, RISK-03	🔴 RISK-01
Trung bình	🟢	🟠 RISK-04	🔴
Thấp	🟢	🟢	🟠

🔴 RISK-01, RISK-02, RISK-03 phải có phương án ứng phó và người chịu trách nhiệm thật (không phải placeholder vai trò) trước khi qua G2 — báo PM.

Loại rủi ro — đã rà đủ 6 loại:

Loại	Rà cho module này
Nghiệp vụ	RISK-01, RISK-04
Dữ liệu	Chưa phát hiện rủi ro riêng — theo dõi qua `ASM-06`
Tích hợp	RISK-02
Con người	Chưa phát hiện rủi ro riêng cho module này — theo dõi qua `ASM-04`
Tuân thủ	RISK-03
Tổ chức	Chưa phát hiện — vì chưa có buổi làm việc thật để lộ mâu thuẫn (xem `STAKEHOLDER` mục 6)

3. Phụ thuộc bên ngoài

#	Phụ thuộc vào	Bên nào	Cần trước ngày	Nếu trễ thì sao	Đầu mối	Trạng thái
1	Tài liệu API + tài khoản sandbox VNPay	VNPay	Trước khi bắt đầu GĐ3 (SRS thanh toán)	Không xác minh được ASM-01, chặn thiết kế luồng xác nhận thanh toán	Chưa xác định	Mở
2	Tài liệu API + tài khoản sandbox Momo	Momo	Trước khi bắt đầu GĐ3	Tương tự trên	Chưa xác định	Mở
3	Tài liệu API + tài khoản tích hợp GHN	GHN	Trước khi bắt đầu GĐ3 (SRS checkout, tính phí ship)	Không xác minh được ASM-02, phải dùng ước tính tĩnh tạm thời	Chưa xác định	Mở
4	Tài liệu API + tài khoản tích hợp GHTK	GHTK	Trước khi bắt đầu GĐ3	Tương tự trên	Chưa xác định	Mở

4. Rủi ro đã đóng

Chưa có — dự án mới bắt đầu GĐ1.

ID	Rủi ro	Ngày đóng	Kết cục	Bài học

5. Lịch rà soát

Mốc	Việc
Trước khi ký G1	Rà lại RISK-01, RISK-02, RISK-03 với người chịu trách nhiệm thật (không phải vai trò placeholder)
GĐ2 bắt đầu	ASM-03, ASM-04, ASM-05 phải chuyển sang "đã xác minh" trước khi chốt `BR`
GĐ3 bắt đầu	ASM-01, ASM-02, ASM-06 phải chuyển sang "đã xác minh" hoặc thành `RISK` chính thức
GĐ4 UAT	Rà lại RISK-01 (COD) và RISK-02 (webhook) — đây là lúc chúng dễ hiện hình nhất
GĐ5	Chuyển bài học vào `BENEFIT`

11 KiB Raw Permalink Blame History Unescape Escape